નવી દિલ્હી, 13 જાન્યુઆરી 2023 શુક્રવાર : ચૂંટણી પંચે ચૂંટણીમાં મની પાવરના વધી રહેલા ઉપયોગ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.પંચે ગુરુવારે સુપ્રીમ કોર્ટને કહ્યું કે તે ચૂંટણીમાં બિનહિસાબી ખર્ચને લઈને ગંભીરતાથી ચિંતિત છે.કમિશને જો કે કહ્યું કે તેની પાસે આને રોકવા માટે એક મજબૂત મિકેનિઝમ છે.આયોગે કોર્ટને એ પણ જણાવ્યું છે કે ઉમેદવારો અને રાજકીય પક્ષો દ્વારા થતા વધુ પડતા ચૂંટણી ખર્ચને રોકવામાં કમિશન ઘણી હદ સુધી સફળ રહ્યું છે.તેમાં એક્સપેન્ડીચર સુપરવાઈઝર,આસિસ્ટન્ટ એક્સપેન્ડીચર સુપરવાઈઝર,વિડીયો સર્વેલન્સ ટીમ,વિડીયો વ્યુઈંગ ટીમ,એકાઉન્ટ ટીમ,ગ્રીવન્સ મોનીટરીંગ અને કોલ સેન્ટર,મીડિયા સર્ટિફિકેશન,મોનીટરીંગ કમિટી,ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ અને સ્ટેટીક સર્વેલન્સ ટીમનો સમાવેશ થાય છે.
શું છે આખો મામલો ?
IIT ગ્રેજ્યુએટ પ્રભાકર દેશપાંડે દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી PIL પર ચૂંટણી પંચે કાઉન્ટર એફિડેવિટ દાખલ કરી છે.એક લેખિત જવાબમાં, પંચે જણાવ્યું હતું કે મની પાવરના દુરુપયોગને રોકવા માટે વિવિધ પગલાં અપનાવવામાં આવ્યા છે.ભવિષ્યમાં પણ આમ કરવાનું ચાલુ રાખશે.ચૂંટણી ખર્ચની દેખરેખની વ્યવસ્થા અસરકારક રીતે લાગુ કરવામાં આવી છે. અરજદારે સર્વોચ્ચ અદાલત પાસેથી ચૂંટણીમાં વધારાના ખર્ચને રોકવા માટે,ગેરરીતિ કરનારા ઉમેદવારો અને રાજકીય પક્ષો સામે કાર્યવાહી માટે કડક અને અસરકારક જોગવાઈઓ સાથે એક વ્યાપક યોજના તૈયાર કરવા માટે ચૂંટણી પંચને નિર્દેશ માંગ્યો છે.
ચૂંટણી ખર્ચ માટેની શું છે પ્રક્રિયા ?
તેમણે કોર્ટને એવી પણ માંગ કરી છે કે ચૂંટણી પંચને વિશ્વસનીયતા અને લોકતાંત્રિક સુધારા લાવવા માટે ચૂંટણી ખર્ચની પ્રમાણિકતાથી તપાસ કરવાનો નિર્દેશ આપે.કમિશને ધ્યાન દોર્યું કે દરેક ઉમેદવારે ચૂંટણી ખર્ચ માટે અલગ ખાતું ખોલાવવું પડશે અને રોજબરોજના ખર્ચ માટે રજિસ્ટર જાળવવું પડશે. રાષ્ટ્રીય અને રાજ્ય માન્યતા પ્રાપ્ત રાજકીય પક્ષોનો ચૂંટણી ખર્ચ પણ પંચ અને સંબંધિત રાજ્ય અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીની વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવામાં આવે છે.
કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓની મદદથી દેખરેખ
ચૂંટણી પંચે કહ્યું કે તે ચૂંટણી ખર્ચ પર નજર રાખવા માટે તમામ કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓની સેવાઓ લે છે.તે તેની ટીમોને મતદાન માટે બંધાયેલા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પણ તૈનાત કરે છે.રાજ્ય પોલીસ વિભાગ,રાજ્ય આબકારી વિભાગ,આવકવેરા મહાનિર્દેશક,સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ડાયરેક્ટ ટેક્સ,સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ પરોક્ષ કર અને કસ્ટમ્સ, નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરો,ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઈન્ટેલિજન્સ,એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ,ફાઈનાન્સિયલ ઈન્ટેલિજન્સ યુનિટ-ઈન્ડિયા,બ્યુરો ઓફ સિવિલ એવિએશન સુરક્ષા,પોસ્ટ વિભાગ,રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ, સેન્ટ્રલ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ સિક્યુરિટી ફોર્સ,બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ,સશાસ્ત્ર સીમા બાલ,ઈન્ડો-તિબેટીયન બોર્ડર પોલીસ,કોસ્ટ ગાર્ડ,આસામ રાઈફલ્સ વગેરે જેવી કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓની સેવાઓ લેવામાં આવે છે.
