નેપાળમાં છેલ્લા દોઢ દાયકામાં 13મી વખત વડાપ્રધાનના શપથ ગ્રહણનો તખ્તો તૈયાર થઈ રહ્યો છે.આજે પુષ્પ કમલ દહલ નેપાળના 13મા વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લેશે.પુષ્પ કમલ ‘પ્રચંડ’ આજે સાંજે 4 વાગ્યે ત્રીજી વખત તાજ પહેરાવવાના છે. નેપાળમાં આ સમયે રાજકારણ ચરમસીમાએ છે.આ એક એવી સરકાર છે, જે તમામ સંસાધનો એકત્ર કરીને બનાવવામાં આવી છે. 6 પક્ષોના ગઠબંધને એક મોટી સમજૂતી સાથે દહલને વડાપ્રધાન તરીકે રજૂ કરવાનો નિર્ણય કર્યો.
નવા જોડાણમાં સીપીએન-યુએમએલના 78,માઓવાદી કેન્દ્રના 32,રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્ર પાર્ટીના 20,રાષ્ટ્રીય પ્રજાતંત્ર પાર્ટીના 14,જનતા સમાજવાદી પાર્ટીના 12,જનમત પાર્ટીના 6, નાગરિક મુક્તિ પાર્ટીના ચાર સાંસદો અને ત્રણ અપક્ષ ધારાસભ્યો છે. પુષ્પાના સમર્થનમાં છે.કમલ દહલ પ્રચંડને હવે સંસદના 169 સભ્યોનું સમર્થન છે.એટલે કે નેપાળની સરકાર હવે ગઠબંધનની ચાલાકીથી ચાલવા જઈ રહી છે.
અઢી વર્ષનો કરાર શું છે?
CPN-માઓઇસ્ટ સેન્ટરના વડા પુષ્પ કમલ દહલે 168 સાંસદોનું સમર્થન મેળવ્યું છે,જે હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં 138ની બહુમતી કરતાં વધુ છે.માનવામાં આવે છે કે પૂર્વ વડાપ્રધાન કેપી શર્મા ઓલી સાથેના કરાર હેઠળ પ્રચંડ પહેલા અઢી વર્ષ સુધી વડાપ્રધાન રહેશે. આ પછી ઓલીની પાર્ટી સીપીએન-યુએમએલ સત્તા સંભાળશે.એટલે કે ઓલી અઢી વર્ષ બાદ ફરી એકવાર વડાપ્રધાન બની શકે છે.
પ્રચંડ-ઓલીને ચીનની નજીક માનવામાં આવે છે
તમને જણાવી દઈએ કે પ્રચંડ ઓલી બે વર્ષ પહેલા સરકારનો ભાગ હતા.ભારત સાથે કાલાપાની અને લિપુલેખ સરહદ વિવાદ પછી,તેમણે તેમના સાત મંત્રીઓને રાજીનામું આપી દીધું અને ઓલીને ખુરશી છોડવાની ફરજ પડી.પુષ્પ કમલ દહલ પ્રચંડ અને કેપી શર્મા ઓલી બંને કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના છે અને તેઓ ચીનની ખૂબ નજીક માનવામાં આવે છે.આ જ કારણ છે કે નેપાળ સરકાર આ વખતે ભારત માટે મુશ્કેલી બની શકે છે.
પુષ્પ કમલ દહલ ‘પ્રચંડ’ ફરી એકવાર નેપાળની સત્તાની કમાન સંભાળવા જઈ રહ્યા છે.તેઓ નેપાળના આગામી વડાપ્રધાન હશે અને સોમવારે (26 ડિસેમ્બર) સ્થાનિક સમય મુજબ સાંજે 4 વાગ્યે તેઓ ત્રીજી વખત નેપાળના પીએમ તરીકે શપથ લેશે. નેપાળના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયે ટ્વીટ કરીને આ જાણકારી આપી.નેપાળમાં યોજાયેલી સામાન્ય ચૂંટણી બાદ કોઈપણ રાજકીય પક્ષને બહુમતી મળી નથી.પરંતુ એક નાટકીય વિકાસમાં,વિપક્ષ CPN-UML અને અન્ય નાના પક્ષો રવિવાર (25 ડિસેમ્બર) ના રોજ ‘પ્રચંડા’ને તેમનો ટેકો આપવા સંમત થયા હતા,અને પ્રચંડની PM તરીકેની ત્રીજી ટર્મ પર મહોર મારી હતી.
નેપાળના રાષ્ટ્રપતિ વિદ્યા દેવી ભંડારીને લખેલા પત્રમાં પ્રચંડે કહ્યું કે તેમને વડાપ્રધાન પદ માટે સ્વતંત્ર સાંસદો સહિત 169 સાંસદોનું સમર્થન મળ્યું છે.આ પછી રાષ્ટ્રપતિએ તેમને નેપાળના વડા પ્રધાન તરીકે નિયુક્ત કર્યા.તેઓ આવતીકાલે હોદ્દા અને ગુપ્તતાના શપથ લેશે.
કોણ છે પુષ્પ કમલ દહલ ‘પ્રચંડ’?
11 ડિસેમ્બર 1954ના રોજ પોખરા નજીક કાસ્કી જિલ્લામાં ધીકુરપોખારી ખાતે જન્મેલા પ્રચંડે લગભગ 13 વર્ષ સુધી પૃષ્ઠભૂમિમાં કામ કર્યું. CPN-માઓવાદીએ એક દાયકા લાંબી સશસ્ત્ર બળવોનો માર્ગ છોડીને રાજકારણનો માર્ગ અપનાવ્યો ત્યારે તેઓ મુખ્ય પ્રવાહના રાજકારણમાં જોડાયા.તેમણે 1996 થી 2006 સુધી એક દાયકા લાંબા સશસ્ત્ર સંઘર્ષનું નેતૃત્વ કર્યું જે આખરે નવેમ્બર 2006 માં વ્યાપક શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર સાથે સમાપ્ત થયું.આ પહેલા ઓલીના નિવાસસ્થાન બાલાકોટ ખાતે યોજાયેલી બેઠકમાં પૂર્વ વડાપ્રધાન ઓલી સિવાય પ્રચંડ અને અન્ય નાના પક્ષોના નેતાઓ પ્રચંડના નેતૃત્વમાં સરકાર બનાવવા માટે સંમત થયા હતા.પ્રચંડ અને ઓલી પરિભ્રમણ દ્વારા સરકારનું નેતૃત્વ કરવા સંમત થયા છે અને ઓલીએ પ્રચંડને પ્રથમ વડા પ્રધાન બનાવવા માટે સંમતિ દર્શાવી છે.
