મોસ્કો, તા. 01 મે 2022 રવિવાર : રશિયાની સંસદના સદસ્ય અને રશિયામાં પ્રભાવશાળી ટીવી હોસ્ટ યેવગેની પોપોવએ આ વાત 19 એપ્રિલે જણાવી.તેમણે કહ્યુ, દેખીતી રીતે યુક્રેનને લઈને નાટોની યોજનાઓ રશિયાના નાગરિકો માટે જોખમ છે.તેમના આ વિચાર ના માત્ર હેરાન કરનારા પરંતુ શિક્ષણપ્રદ પણ છે કેમ કે રશિયાએ તેનાથી બિલકુલ અલગ દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કર્યો છે જે પશ્ચિમી દેશમાં જોવામાં આવે છે.યુરોપીય અને પશ્ચિમી દેશના લોકો માટે આ જાહેરાત કલ્પનાઓથી પરે લાગે છે એટલે સુધી કે તેમને સાવધાનીપૂર્વક એકત્ર કરેલા પુરાવાનુ અપમાન પણ માનવામાં આવી શકે છે.જોકે આ એવા વિચાર છે જેને ના માત્ર રશિયા સમર્થક પરંતુ રશિયા અને દુનિયાના અલગ-અલગ ભાગમાં રહેનારા ઘણા લોકો યોગ્ય માને છે. રશિયાએ જ્યારે 24 ફેબ્રુઆરી 2022એ યુક્રેન પર હુમલો કર્યો તો સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ નિંદા પ્રસ્તાવ પર આપાત મતદાન કરાવ્યુ જેમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના 193 સદસ્ય દેશોમાંથી 141 એ રશિયાના વિરોધમાં મતદાન કર્યુ.પરંતુ કેટલાક પ્રમુખ દેશ આ મતદાનથી અનુપસ્થિત રહે જેમાં ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા પણ સામેલ હતા.એવામાં જો પશ્ચિમી નેતા એ વિચારે છે કે સમગ્ર દુનિયા નાટોના દ્રષ્ટિકોણનુ સમર્થન કરે છેતો આ એક ભ્રમ જ હશે.નાટોનો વિચાર છે કે યુક્રેનમાં યુદ્ધ માટે રશિયા જ સમગ્ર રીતે જવાબદા
આના કેટલાય કારણ છે, જેમાં સીધી રીતે સૈન્ય અને આર્થિક હિત, પશ્ચિમી દેશ પર બેવડા માપદંડોના આરોપોથી લઈને યુરોપના ઉપનિવેશિક ઈતિહાસ સુધી સામેલ છે.કોઈ એક કારણ તમામ દેશ પર લાગુ નથી. દરેક દેશના રશિયાની સાર્વજનિક રીતે ટીકા ના કરવા અને પુતિનને અલગ ના કરવાના પોતાના ખાસ કારણ હોઈ શકે છ
સૌથી પહેલા ચીનની વાત કરીએ. આ દુનિયાની સૌથી વધારે વસતીવાળો દેશ છે જ્યાં 140 કરોડથી વધારે લોકો રહે છે.અહીંના મોટાભાગની વસતીને સમાચાર સરકારના નિયંત્રણવાળા મીડિયાથી તેવી જ રીતે મળે છે, જે રીતે રશિયાના મોટા ભાગના લોકોને મળે છે.24 ફેબ્રુઆરીએ યુક્રેન પર આક્રમણ શરૂ થયા પહેલા જ ચીનમાં શીતકાલીન ઓલંપિક દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન હાઈ પ્રોફાઈલ મહેમાન હતા.પુતિનની યાત્રા બાદ ચીન તરફથી જારી નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યુ હતુ કે બંને દેશની વચ્ચે સહયોગની કોઈ સીમા નથી.એવામાં પ્રશ્ન ઉઠ્યો કે શુ પુતિને પોતાના ચીની સમકક્ષ શી જિનપિંગને પહેલા જ જણાવી દીધુ હતુ કે તેઓ યુક્રેન પર મોટો હુમલો કરવા જઈ રહ્યા છે?ચીનનુ કહેવુ છે કે એવુ બિલકુલ પણ નથી, પરંતુ આ કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે કે રશિયાએ ચીનને આ વિશે સંકેત આપ્યા નહીં હોય. ચીન રશિયાનો મહત્વનો પાડોશી અને સહયોગી દેશ છે.
હોઈ શકે છે કે ભવિષ્યમાં એક સમય એવો આવે જ્યારે ચીન અને રશિયા એક બીજાના રણનીતિક પ્રતિદ્વંદી હોય, પરંતુ આજે તે સહયોગી દેશ છે અને નાટો, પશ્ચિમી દેશો અને તેમના લોકતાંત્રિક મૂલ્યો વિરુદ્ધ તેમના હિત વહેંચે છે.ચીન પહેલા જ દક્ષિણ ચીન સાગરમાં પોતાના સૈન્ય વિસ્તારથી લઈને અમેરિકા સાથે ટકરાઈ ચૂક્યુ છે.ચીન વીગર મુસલમાનો સાથે વર્તાવ અને હોંગકોંગમાં લોકતંત્રના હનનને લઈને પશ્ચિમી સરકારો સાથે પણ ટકરાઈ ચૂક્યુ છે.ચીન એ પણ જોર આપીને કહેતુ રહ્યુ છે કે જો તાઈવાનને પાછુ પ્રાપ્ત કરવા માટે તાકાતનો પણ ઉપયોગ કરવો પડ્યો તો તે કરશે.એવામાં નાટો ચીન અને રશિયાનો દુશ્મન છે.બંને દેશની સરકારના વિચાર ત્યાંની જનતા સુધી પણ ફેલાય છે જેના પરિણામમાં યુક્રેન પર આક્રમણ અને કથિત યુદ્ધ અપરાધોને લઈને પશ્ચિમીના આલોચનાત્મક દ્રષ્ટિકોણને વહેંચતા નથી.ભારત અને પાકિસ્તાનના રશિયાને નારાજ ના કરવાના પોત-પોતાના કારણ છે. ભારત પોતાના મોટાભાગના હથિયાર રશિયા પાસેથી જ ખરીદે છે અને તાજેતરમાં જ હિમાલયમાં ચીનની સાથે હિંસક અથડામણ બાદ ભારતને એ લાગે છે કે એક દિવસ તેને સહયોગી અને રક્ષક તરીકે રશિયાની જરૂર પડી શકે છે.
