નવી દિલ્હી: સરકારની નાણાકીય ખાધ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં વધીને 9.14 લાખ કરોડ થઈ છે.વાર્ષિક બજેટની તુલનામાં આ 114.8% છે.આ એટલું વધી ગયું કારણ કે સરકારને રેવેન્યૂ ઓછી મળી છે.આવક ઓછી હતી કારણ કે કોરોનાને કારણે માર્ચના છેલ્લા અઠવાડિયાથી લોકડાઉન અમલમાં હતું.
આ આંકડા કંટ્રોલર જનરલ ઓફ એકાઉન્ટ (સીજીએ) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવ્યા છે.આંકડા મુજબ રાજકોષીય ખાધ 9 લાખ 13 હજાર 993 કરોડ રહી છે.એક વર્ષ અગાઉના સમાન અર્ધવાર્ષિક બજેટની તુલનામાં રાજકોષીય ખાધ 92.6% હતી.આ સમયગાળા દરમિયાન સરકારની આવકમાં 32.5% નો ઘટાડો થયો છે.રાજકોષીય ખાધને મૂળભૂત રીતે ખર્ચ અને આવક વચ્ચેનો તફાવત કહેવામાં આવે છે.એટલે કે સરકારની આવકમાં ઘટાડો થયો અને ખર્ચ વધારે હતો.
ખર્ચ સરકારની આવકની તુલનામાં 114% રહ્યો છે.જો કે,આ વર્ષે જુલાઈમાં આ તફાવત ઘણો વધારે હતો.સરકારે સપ્ટેમ્બર સુધીમાં માત્ર 25.18% આવક મેળવી છે, જે 2020-21ના કુલ અંદાજની તુલનામાં 5 લાખ 65 હજાર 417 કરોડ રૂપિયા છે.એક વર્ષ પહેલાના લક્ષ્યની તુલનામાં આ 40.2% છે. કુલ આવકમાંથી 4 લાખ 58 હજાર 508 કરોડ ટેક્સ દ્વારા પ્રાપ્ત થયા છે.જ્યારે 92 હજાર 274 કરોડ રૂપિયા નોન ટેક્સ તરીકે પ્રાપ્ત થયા છે.
નોન-ડેટ કેપિટલ તરીકે સરકારને 14 હજાર 635 કરોડ રૂપિયા મળ્યા છે.લોન વસૂલાત અને સરકારી કંપનીઓમાં હિસ્સોના વેચાણથી જે કમાય છે તે મૂળભૂત રીતે નોન-ડેટ કેપિટલ છે. સરકારે લોનના રૂપમાં રૂ. 8,854 કરોડ અને કંપનીઓમાં હિસ્સો વેચીને રૂ. 5,781 કરોડ મેળવ્યા છે.આવી જ રીતે સરકારે 2 લાખ 59 હજાર 941 કરોડ રૂપિયા રાજ્ય સરકારોને ટ્રાન્સફર કર્યા છે.તે રાજ્ય સરકારોને કરમાં હિસ્સેદારી તરીકે આપવામાં આવે છે.જે ગયા વર્ષ કરતા 51 હજાર 277 કરોડ રૂપિયા ઓછી છે.
સરકારના નિવેદન મુજબ કુલ ખર્ચ 14 લાખ 79 હજાર 410 કરોડ રહ્યો છે. તેમાંથી 13 લાખ 13 હજાર 572 કરોડ આવક ખાતામાં અને 1 લાખ 65 હજાર 836 કરોડ રૂપિયા મૂડી ખાતામાં રહ્યા છે.કુલ મહેસૂલ ખર્ચમાંથી 3 લાખ 5 હજાર 652 કરોડ વ્યાજ ચુકવણી અને 1 લાખ 56 હજાર 210 કરોડ સબસિડી તરીકે ખર્ચવામાં આવ્યા છે.
સરકારે ચાલુ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં રજૂ કરેલા બજેટમાં અંદાજ મૂક્યો હતો કે નાણાકીય ખાધ રૂ .7.96 લાખ કરોડ અથવા 2020-21માં જીડીપીના 3.5% થઈ શકે છે. જ્યારે રેટિંગ એજન્સી કેર રેટિંગ્સનો અંદાજ છે કે રાજકોષીય ખાધ જીડીપીના 9% રહી શકે છે.જો કે,પાછળથી તેને કોરોનાના કારણે બદલવામાં આવ્યો હતો. રાજકોષીય ખાધ સાત વર્ષની ઉંચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે.તે 2019-20માં જીડીપીનો 4.6% હતો.
મળતી માહિતી મુજબ, સપ્ટેમ્બર સુધીમાં કુલ કર સંગ્રહ 7.2 લાખ કરોડ છે.તેમાં 2 લાખ કરોડ રૂપિયા અથવા 30% ઘટાડો થયો છે.એક વર્ષ પહેલાં તે સમાન ગાળામાં રૂ. 9.2 લાખ કરોડ હતુ.
