ભારતમાં દર વર્ષે 21 ઓક્ટોબરે પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.આ વર્ષે ભારત તેને 62મો પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ ઉજવી રહ્યું છે.આ દિવસને પોલીસ-અર્ધ લશ્કરી દળો સાથે સંકળાયેલા તમામ લોકો દ્વારા ‘પોલીસ શહીદ દિવસ’ અથવા ‘પોલીસ પરેડ દિવસ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.આ દિવસે, 21 ઓક્ટોબર 1959ના રોજ લદ્દાખના હોટ સ્પ્રિંગમાં સરહદની સુરક્ષામાં તૈનાત બહાદુર સીઆરપીએફ સૈનિકોની એક નાની પેટ્રોલિંગ પર ચીની સેનાએ મોટા પ્રમાણમાં હુમલો કર્યો હતો. પરંતુ આપણા સૈનિકોએ બહાદુરીથી ચીની સૈનિકોનો સામનો કર્યો અને શહીદ થયા.
આ હુમલામાં અમારા 10 CRPFનું સર્વોચ્ચ બલિદાન આપવામાં આવ્યું હતું.તેમની યાદમાં દર વર્ષે 21 ઓક્ટોબરે પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.પોલીસ સ્મૃતિ દિવસના દિવસે,દેશના સુરક્ષા દળો પછી તે રાજ્ય પોલીસ હોય,કેન્દ્રીય સુરક્ષા દળો હોય કે અર્ધલશ્કરી દળો બધા સાથે મળીને આ દિવસની ઉજવણી કરે છે.
જાણો પોલીસ મેમોરિયલ ડેનો ઈતિહાસ
તિબેટમાં ચીન સાથે ભારતની 2,500 માઈલ લાંબી સરહદ છે. 21 ઓક્ટોબર 1959ના રોજ આ સરહદની સુરક્ષાની જવાબદારી ભારતના પોલીસકર્મીઓની હતી. 20 ઓક્ટોબર 1959ના રોજ, ચીની હુમલાના એક દિવસ પહેલા ભારતે 3જી બટાલિયનની એક કંપનીને ઉત્તર પૂર્વ લદ્દાખના હોટ સ્પ્રિંગ્સના વિસ્તારમાં તૈનાત કરી.આ કંપનીને ત્રણ યુનિટમાં વિભાજીત કરીને સરહદની સુરક્ષાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.હંમેશની જેમ આ કંપનીના કર્મચારીઓ નિયંત્રણ રેખા પર પેટ્રોલિંગ કરવા નીકળ્યા હતા. 20 ઓક્ટોબરે બપોર સુધીમાં ત્રણમાંથી બે ટુકડીઓ બપોર સુધીમાં પરત આવી ગઈ હતી.પરંતુ ત્રીજી ટુકડીના સૈનિકો તે દિવસે પાછા ફર્યા ન હતા.તે ટુકડીમાં બે પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અને એક કુલી હતા.
21 ઓક્ટોબરની સવારે પરત ન ફરનારા જવાનો માટે સર્ચ ઓપરેશન હાથ ધરવાની યોજના બનાવવામાં આવી હતી.જેનું નેતૃત્વ તત્કાલિન ડીસીઆઈઓ કરમ સિંહ કરી રહ્યા હતા.આ ટુકડીમાં લગભગ 20 સૈનિકો હતા.કરમસિંહ ઘોડા પર સવાર હતા અને બાકીના સૈનિકો પગપાળા કૂચ કરી રહ્યા હતા.ફૂટ સૈનિકોને 3 અલગ-અલગ યુનિટમાં વહેંચવામાં આવ્યા હતા.સર્ચ ઓપરેશન દરમિયાન ચીની સૈનિકોએ ઓચિંતો હુમલો કર્યો અને પર્વતની પાછળથી ગોળીબાર શરૂ કર્યો.ભારતના સૈનિકો,જેઓ તેમના સાથીઓની શોધમાં નીકળ્યા હતા,તેઓ હુમલા માટે તૈયાર ન હતા.તેમની પાસે જરૂરી હથિયારો નહોતા તેથી આ હુમલામાં 10 જવાનો શહીદ થયા હતા અને મોટાભાગના જવાનો ઘાયલ થયા હતા અને 7ની હાલત ગંભીર હતી.પરંતુ ચીન અહીં ન અટક્યું,ચીની સૈનિકો ગંભીર રીતે ઘાયલ જવાનને પોતાની સાથે બંદી બનાવીને લઈ ગયા.બાકીના અન્ય જવાન કોઈક રીતે ત્યાંથી ભાગવામાં સફળ રહ્યા હતા.આ ઘટના બાદ 13 નવેમ્બર 1959ના રોજ શહીદ થયેલા 10 પોલીસકર્મીઓના મૃતદેહ ચીની સૈનિકોએ પરત કર્યા હતા.ભારતીય સેનાએ તે 10 જવાનોના અંતિમ સંસ્કાર સંપૂર્ણ પોલીસ સન્માન સાથે હોટ સ્પ્રિંગ્સ ખાતે કર્યા હતા.આ શહીદોના સન્માનમાં દર વર્ષે ભારતમાં 21 ઓક્ટોબરે પોલીસ સ્મૃતિ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
