નવી દિલ્હી : દેશમાં જથ્થાબંધ મોંઘવારીનો દર સપ્ટેમ્બર મહિનામાં વધીને 11.39 ટકા થયો છે. ઓગસ્ટમાં આ દર 9.92 ટકા નોંધાયો હતો. આમ, એક જ મહિનામાં જથ્થાબંધ ભાવવધારામાં નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો છે અને મોંઘવારી પાંચ મહિનાના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચી છે. કેન્દ્ર સરકારના વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડા પ્રમાણે ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ,ઉત્પાદિત માલસામાન, ઈંધણ અને વીજળીના ભાવમાં થયેલા વધારાની અસર જથ્થાબંધ મોંઘવારી પર જોવા મળી છે.સપ્ટેમ્બરમાં ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓનો જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર વધીને 8.66 ટકા થયો હતો,જ્યારે ઓગસ્ટમાં તે 7.05 ટકા હતો. ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં થયેલો આ વધારો સામાન્ય પરિવારોના ઘરખર્ચ પર પણ દબાણ વધારી શકે છે.ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં સતત વધારો થવાથી બજારમાં જીવનજરૂરી વસ્તુઓ ખરીદવા માટે ગ્રાહકોએ વધુ ખર્ચ કરવો પડી શકે છે.ઉત્પાદિત માલસામાનના ભાવમાં પણ તેજી જોવા મળી છે.આ ક્ષેત્રનો જથ્થાબંધ મોંઘવારી દર ઓગસ્ટના 8.37 ટકાથી વધીને સપ્ટેમ્બરમાં 9.76 ટકા થયો હતો.ઉત્પાદિત વસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થવાથી વિવિધ ઉદ્યોગો માટે કાચા માલ અને ઉત્પાદન ખર્ચનું દબાણ વધી શકે છે.તેની અસર આગળ જતાં તૈયાર માલની કિંમતો પર પણ પડી શકે છે.
ઈંધણ અને વીજળીની શ્રેણીમાં મોંઘવારીનો દર સપ્ટેમ્બરમાં વધીને 25.85 ટકા નોંધાયો હતો,જે ઓગસ્ટમાં 22.93 ટકા હતો. ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ભાવવધારો પરિવહન,ઉત્પાદન અને માલસામાનની હેરફેર જેવા અનેક ક્ષેત્રોના ખર્ચને અસર કરી શકે છે. ઈંધણ મોંઘું થવાથી ચીજવસ્તુઓના ઉત્પાદનથી લઈને તેને બજાર સુધી પહોંચાડવા સુધીનો ખર્ચ વધી શકે છે.સરકારી અહેવાલ પ્રમાણે સપ્ટેમ્બરમાં જથ્થાબંધ ભાવ વધારવામાં ખનિજ તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ખાદ્ય ચીજો, કાચું તેલ અને કુદરતી ગેસ, કોલસો અને લિગ્નાઇટ, મૂળભૂત ધાતુઓ, રસાયણો અને રસાયણ આધારિત ઉત્પાદનો, કાપડ, રબર તથા પ્લાસ્ટિકની વસ્તુઓ અને વિદ્યુત ઉપકરણોનો ફાળો રહ્યો હતો.આ ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારાની અસર ઉદ્યોગો અને વેપાર ક્ષેત્રના ખર્ચ પર પડી શકે છે.ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંકમાં વધારાનો પ્રવાહ જોવા મળી રહ્યો છે.પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં સર્જાયેલી નાકાબંધીની સ્થિતિને કારણે વૈશ્વિક પુરવઠા પર દબાણ વધ્યું છે.ભારત મોટા પ્રમાણમાં કાચા તેલની આયાત કરે છે અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ઊર્જા પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે.આ માર્ગ પરના વિક્ષેપથી કાચા તેલ તથા ખાતર જેવી ચીજવસ્તુઓના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો થવાની અસર ભારતના બજાર પર પણ પડી શકે છે.જથ્થાબંધ મોંઘવારીમાં વધારો થવાની સાથે છૂટક મોંઘવારીના દરમાં પણ ઉછાળો નોંધાયો છે.સપ્ટેમ્બરમાં છૂટક મોંઘવારી દર વધીને 5.54 ટકા થયો હતો, જ્યારે ઓગસ્ટમાં તે 4.83 ટકા હતો.ખાદ્ય ચીજોના ભાવમાં થયેલા વધારાને આ ઉછાળાનું મુખ્ય કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે. ઉપલબ્ધ આંકડા પ્રમાણે છૂટક મોંઘવારીનો આ દર છેલ્લા 23 મહિનામાં સૌથી ઊંચો રહ્યો છે.
