સુરતના સરસાણા ખાતે યોજાતી જાણીતી ‘OG નવરાત્રિ’ ફરી વિવાદના કેન્દ્રમાં આવી છે.નવરાત્રિ દરમિયાન મુસ્લિમ બાઉન્સરોની નિમણૂકને લઈને ઊભા થયેલા વિવાદ બાદ હવે ગરબા મહોત્સવના એસી ડોમમાં ફાયર સેફ્ટીના નિયમોના ગંભીર ઉલ્લંઘનનો મામલો સામે આવ્યો છે.ફાયર વિભાગે તપાસ દરમિયાન ખામીઓ શોધી ડોમ બંધ કરવા માટે ક્લોઝર નોટિસ ફટકારી છે.આ ઉપરાંત નફ્ફટ આયોજકો સામે ગુનો નોંધવા માટે સ્થાનિક પોલીસને લેખિત જાણ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.સતત ઊભા થતા વિવાદોને કારણે હવે આયોજનની સુરક્ષા વ્યવસ્થા,વ્યવસ્થાપન અને નાણાકીય પારદર્શિતા અંગે પણ સવાલો ઊઠી રહ્યા છે.
ચીફ ફાયર ઓફિસર બસંત પરીખના જણાવ્યા પ્રમાણે, અગાઉ ફાયર વિભાગની એનઓસી મેળવેલી જગ્યાઓ પર સુરક્ષાના નિયમોનું પાલન થાય છે કે નહીં તેની તપાસ કરવામાં આવી રહી હતી.આ અભિયાન દરમિયાન સરસાણાના OG નવરાત્રિ ડોમમાં ઓચિંતી તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.આ તપાસમાં ડોમની અંદર મોટા પ્રમાણમાં જ્વલનશીલ સિન્થેટિક સામગ્રીનો ઉપયોગ થયેલો જોવા મળ્યો હતો.આ ઉપરાંત ત્રણથી ચાર સંવેદનશીલ સ્થળોએ ઇલેક્ટ્રિક વાયરો ખુલ્લા લટકતા હોવાનું પણ સામે આવ્યું હતું.આવી સ્થિતિમાં શોર્ટ સર્કિટ થાય તો આગ ઝડપથી ફેલાવાનું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.તપાસ દરમિયાન ફાયર એનઓસી મેળવવા માટે રજૂ કરવામાં આવેલા મૂળ નકશામાં ફેરફાર કરાયો હોવાની બાબત પણ સામે આવી હતી.ઇમરજન્સી એક્ઝિટ અને સામાન્ય પ્રવેશદ્વારોની ગોઠવણીમાં ફેરફારને કારણે કટોકટીના સમયે લોકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે.નવરાત્રિ જેવા મોટા જાહેર કાર્યક્રમમાં હજારો લોકો એકસાથે હાજર હોય ત્યારે બહાર નીકળવાના માર્ગો ખુલ્લા અને સુવ્યવસ્થિત હોવા જરૂરી છે.આગ કે અન્ય કટોકટી સર્જાય ત્યારે માર્ગોમાં અવરોધ હોય તો નાસભાગની સ્થિતિ ઊભી થવાનું જોખમ વધી શકે છે.
ડોમની અંદર આવેલા ફૂડ કોર્ટને લઈને પણ ગંભીર સવાલો ઊઠ્યા છે.ફાયર વિભાગે અગાઉ બે વખત નોટિસ આપીને 16 ગેસ સિલિન્ડર જપ્ત કર્યા હોવા છતાં ફરીથી છથી સાત એલપીજી સિલિન્ડરનો ઉપયોગ થતો હોવાનું તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું.બંધ વાતાવરણમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોની હાજરી વચ્ચે ગેસ સિલિન્ડરનો અસુરક્ષિત ઉપયોગ આગની ઘટનામાં જોખમ વધારી શકે છે.આ ખામીઓને ધ્યાનમાં રાખીને વિભાગે ક્લોઝર નોટિસની કાર્યવાહી કરી હતી.OG નવરાત્રિ અગાઉ મુસ્લિમ બાઉન્સરોની નિમણૂકને લઈને પણ ચર્ચામાં આવી હતી.ગરબા આયોજનમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સંભાળવા માટે રાખવામાં આવેલા બાઉન્સરોના ધર્મને લઈને કેટલાક લોકો દ્વારા વાંધા ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.આ મુદ્દે સામાજિક માધ્યમો પર ચર્ચા અને વિરોધની માગણીઓ પણ સામે આવી હતી.હવે ફાયર સેફ્ટીના ઉલ્લંઘનનો મામલો સામે આવતાં આયોજકોની કામગીરી અને આયોજન માટે અપનાવવામાં આવતી વ્યવસ્થાઓ અંગે વધુ સવાલો ઊભા થયા છે.બાઉન્સરોની નિમણૂક અંગેનો વિવાદ અને ફાયર વિભાગની કાર્યવાહી અલગ મુદ્દા છે પરંતુ બંનેને કારણે આ ગરબા મહોત્સવ ચર્ચામાં રહ્યો છે.આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે કાર્યક્રમના પાસના વેચાણ, ટિકિટની આવક,પ્રાયોજકો પાસેથી મળતી રકમ અને લાગુ પડતા કરવેરાના પાલન અંગે પણ તપાસની માગ ઊભી થઈ શકે છે.મોટા પાયે યોજાતા વ્યાવસાયિક ગરબા મહોત્સવોમાં પ્રવેશ પાસ,ખાણીપીણીના સ્ટોલ,જાહેરાતો અને પ્રાયોજકતા મારફતે આવક થતી હોય છે.આવા વ્યવહારોમાં લાગુ પડતા જીએસટીના નિયમોનું પાલન થયું છે કે નહીં તે સંબંધિત દસ્તાવેજો અને હિસાબોની તપાસ દ્વારા જાણી શકાય છે.પાસના વેચાણ અને અન્ય આવકના વ્યવહારોમાં ગેરરીતિ થઈ હોવાના કોઈ દસ્તાવેજી પુરાવા જાહેર થાય તો સંબંધિત કર વિભાગ તપાસ કરી શકે છે.તેથી આ મુદ્દે હાલ કરચોરીનો આરોપ સાબિત થયેલો તથ્ય નહીં પરંતુ તપાસની માગ સાથે જોડાયેલો સંભવિત મુદ્દો છે.
સુરતમાં OG નવરાત્રિ જેવા મોટા આયોજનમાં ખેલૈયાઓની સુરક્ષા સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ છે.ફાયર સેફ્ટી, ઇમરજન્સી એક્ઝિટ,વીજળીની વ્યવસ્થા અને ગેસ સિલિન્ડરના ઉપયોગ અંગેના નિયમોનું પાલન થવું જરૂરી છે.ફાયર વિભાગની ક્લોઝર નોટિસ બાદ હવે આયોજકો નિયમોનું પાલન કરીને જરૂરી મંજૂરીઓ મેળવે છે કે નહીં તેના પર નજર રહેશે. સાથે જ કાર્યક્રમની આવક અને કરવેરા અંગે કોઈ ફરિયાદ કે પુરાવા સામે આવે તો સંબંધિત વિભાગ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવે તેવી માગ પણ ઊભી થઈ શકે છે.
સુરતના સરસાણા ખાતે યોજાયેલા ‘ઓજી નવરાત્રિ’ના ડોમમાં અગ્નિસુરક્ષાના નિયમોના ઉલ્લંઘનને પગલે ફાયર વિભાગે ક્લોઝર નોટિસ ફટકારતાં વિવાદ વકર્યો છે.આ મામલે અગ્નિસુરક્ષા અને જાહેર સલામતી સાથે સંકળાયેલા નિયમોના ભંગ બદલ જવાબદારો સામે એફઆઈઆર નોંધવાની માગ પણ ઊઠી રહી છે.માત્ર ક્લોઝર નોટિસ આપવાથી સમગ્ર મામલો ઉકેલાઈ જતો નથી, પરંતુ કાર્યક્રમના આયોજનમાં સુરક્ષાની જવાબદારી કોની હતી અને નિયમોનું પાલન કેમ ન થયું તે અંગે જવાબદારી નક્કી કરવાની માગ થઈ રહી છે.આ કાર્યવાહીથી નવરાત્રિ માટે અગાઉથી આયોજન કરનારા અને પાસ ખરીદનારા લોકોની ચિંતા પણ વધી શકે છે.આયોજકોને સ્થળ બંધ કરવાની ફરજ પડે અથવા કાર્યક્રમ રદ થાય તો નવરાત્રિના પાસ ખરીદવા માટે ખર્ચ કરનારા લોકોના નાણાં અટવાઈ જવાની કે ગુમાવવાની શક્યતા ઊભી થઈ શકે છે.આ ઉપરાંત કાર્યક્રમમાં રોકાણ કરનારા વેપારીઓ,પ્રાયોજકો અને અન્ય ભાગીદારોને પણ આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે.આવી સ્થિતિમાં પાસધારકોને નાણાં પરત મળશે કે નહીં અને નુકસાનની જવાબદારી કોણ લેશે તેવા સવાલો મહત્ત્વના બન્યા છે.આયોજકોએ પાસધારકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા અને સંભવિત નુકસાન અંગે સ્પષ્ટતા કરવાની માગ ઊઠી શકે છે.
