યુક્રેન અને રશિયા વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં અમેરિકાના સમર્થનને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. યુક્રેનના પ્રમુખ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રત્યે નારાજગી વ્યક્ત કરતાં વિશ્વાસઘાતનો આક્ષેપ કર્યો છે.યુક્રેનની સેનાની કામગીરી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાતી સ્ટારલિંક ઉપગ્રહ સંચાર સેવામાં આવેલી મર્યાદાઓને કારણે ડ્રોન અને હવાઈ સંરક્ષણ વ્યવસ્થાની કામગીરી પર અસર પડી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.લંડન પ્રવાસ દરમિયાન બ્રિટિશ નેતૃત્વ સમક્ષ ઝેલેન્સ્કીએ યુક્રેન સામે ઊભા થયેલા લશ્કરી અને ઊર્જા સંકટ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
ઈલોન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સ દ્વારા સંચાલિત સ્ટારલિંક સેવા યુક્રેનના લશ્કરી સંચારમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.યુદ્ધ દરમિયાન સૈન્ય એકમો વચ્ચે સંદેશાવ્યવહાર, ડ્રોનનું સંચાલન અને મેદાન પરની માહિતી પહોંચાડવા માટે આ ઉપગ્રહ આધારિત વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ થાય છે.અહેવાલ મુજબ, સ્ટારલિંકના ઉપયોગ પર ઝડપ સંબંધિત મર્યાદાઓ લાગુ થતાં યુક્રેનનાં કેટલાંક લશ્કરી સાધનોની કામગીરી ખોરવાઈ હતી.ખાસ કરીને લાંબા અંતર સુધી હુમલા કરવા માટે વપરાતાં ડ્રોન અને રશિયન હવાઈ હુમલાનો સામનો કરતી સંરક્ષણ વ્યવસ્થાઓને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.ઝેલેન્સ્કીએ જણાવ્યું હતું કે સંચાર વ્યવસ્થામાં અચાનક સર્જાયેલી અડચણ યુક્રેન માટે ગંભીર છે.તેમના મતે યુદ્ધના નિર્ણાયક તબક્કે આવી ટેકનિકલ મર્યાદાઓ સૈન્યની કામગીરીને અસર કરી શકે છે અને નાગરિકોની સુરક્ષા માટે પણ જોખમ ઊભું કરી શકે છે.સ્ટારલિંક પરના નિયંત્રણો અંગેના અહેવાલોએ યુક્રેનને મળતા અમેરિકન ટેકનિકલ અને લશ્કરી સમર્થનના ભવિષ્ય અંગે સવાલો ઊભા કર્યા છે.અમેરિકા તરફથી ગુપ્ત લશ્કરી માહિતીની વહેંચણીને લઈને પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.સામાન્ય રીતે રશિયન હુમલાઓ અંગે મળતી ગુપ્ત માહિતી યુક્રેનને સંભવિત જોખમોનો સામનો કરવામાં મદદરૂપ બને છે.અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ભવિષ્યમાં આવી માહિતીની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત થવાની આશંકા યુક્રેનના લશ્કરી સલાહકારોમાં છે.જોકે, ટ્રમ્પે ગુપ્ત માહિતી અટકાવવાના અહેવાલોને નકારી કાઢ્યા હોવાનું જણાવાયું છે.
યુક્રેનના રશિયન તેલ રિફાઇનરીઓ પરના હુમલાને લઈને પણ બંને દેશો વચ્ચે મતભેદ હોવાના અહેવાલ છે.ટ્રમ્પે યુક્રેનને આવા હુમલા બંધ કરવાની માગ કરી હોવાનું કહેવાય છે.તેમના મતે રશિયાના ઊર્જા માળખા પરના હુમલાની અસર વૈશ્વિક ઇંધણ બજાર પર પડી શકે છે.આ મુદ્દો યુક્રેનની યુદ્ધની વ્યૂહરચના અને અમેરિકાની નીતિ વચ્ચેના તણાવને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે.આ રાજદ્વારી ખેંચતાણ વચ્ચે ઝેલેન્સ્કીએ લંડનમાં બ્રિટિશ નેતૃત્વ સાથે મુલાકાત કરી હતી.બ્રિટિશ વડા પ્રધાન એન્ડી બર્નહામ અને રાજા ચાર્લ્સ સાથેની મુલાકાત દરમિયાન યુક્રેનને સતત સહાય આપવાનો મુદ્દો ચર્ચાયો હતો.બ્રિટને યુક્રેન માટે પોતાનું સમર્થન ચાલુ રાખવાની ખાતરી આપી હતી.અહેવાલ મુજબ, યુક્રેનને હળવી બહુહેતુક મિસાઇલોનો પુરવઠો ઝડપી બનાવવાની યોજના છે.ચોર્નોબિલ પરમાણુ મથકને થયેલા નુકસાનની મરામત માટે પણ બ્રિટન દ્વારા 1.7 કરોડ પાઉન્ડની આર્થિક સહાય આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
દરમિયાન યુક્રેનના ઊર્જા માળખા પર રશિયાના હુમલાઓને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની હોવાનું જણાવાયું છે.અહેવાલ પ્રમાણે, કીવ અને ખારકીવ સહિતનાં વિસ્તારોને નિશાન બનાવી 39 મિસાઇલો અને 120 હુમલાખોર ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.વીજ ઉત્પાદન કેન્દ્રો અને વીજ વિતરણ મથકોને નુકસાન પહોંચતાં આશરે છ લાખ લોકો વીજળી વિના રહેવા મજબૂર બન્યા હોવાનો દાવો છે.વીજળી પુરવઠો ખોરવાતાં ઘરો,હોસ્પિટલો અને અન્ય આવશ્યક સેવાઓ પર દબાણ વધી શકે છે.શિયાળાની નજીકના સમયગાળામાં ઊર્જા માળખાને થતું નુકસાન નાગરિકો માટે વધુ મુશ્કેલી સર્જી શકે છે.રશિયા તરફથી ઊર્જા મથકોને નિશાન બનાવવાના હુમલા અને યુક્રેનના સંરક્ષણ માટે જરૂરી સંચાર વ્યવસ્થામાં આવેલી અડચણોએ દેશ સામે એકસાથે અનેક પડકારો ઊભા કર્યા છે.આ ઘટનાક્રમ યુક્રેન માટે માત્ર લશ્કરી પડકાર નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ પરની નિર્ભરતાની પણ કસોટી છે.અમેરિકાના સમર્થન અંગે વધતી અનિશ્ચિતતા વચ્ચે બ્રિટનની સહાય યુક્રેન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.જોકે, યુદ્ધની દિશા પર સ્ટારલિંકની ઉપલબ્ધતા, ગુપ્ત માહિતીની વહેંચણી અને ઊર્જા માળખા પરના હુમલાઓની અસર કેવી રહેશે તે આગામી સમયની પરિસ્થિતિ પર નિર્ભર રહેશે.
