દશેરા પહેલાં દેશભરમાં રાવણ દહનની તૈયારીઓ તેજ બની છે. વિવિધ શહેરોમાં ભવ્ય રામલીલા અને મેળાઓનું આયોજન થઈ રહ્યું છે,ત્યારે દિલ્હીના દ્વારકા સેક્ટર-10માં તૈયાર થઈ રહેલું 221 ફૂટ ઊંચું રાવણનું પૂતળું આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.આ વિશાળ પૂતળું તૈયાર કરવા માટે લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો છે અને કારીગરોએ ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી મહેનત કરી છે.દિલ્હીના દ્વારકા સેક્ટર-10માં યોજાનારા રામલીલા કાર્યક્રમ અને દશેરા મેળા માટે આ વિશાળકાય પૂતળું તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.તેની ઊંચાઈ 221 ફૂટ હોવાથી તે દેશનાં સૌથી ઊંચાં રાવણનાં પૂતળાંમાં સ્થાન ધરાવે છે.પૂતળું ઊંચાઈમાં વિશાળ હોવાની સાથે મજબૂત રીતે ઊભું રહી શકે તે માટે તેના માળખામાં ખાસ તકેદારી રાખવામાં આવી છે.પૂતળાને તૈયાર કરવા માટે એક હજારથી વધુ વાંસનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.તેની સાથે ટનબંધ લોખંડના એંગલ્સ અને મજબૂત ફ્રેમ તૈયાર કરવામાં આવી છે જેથી આટલી ઊંચાઈ ધરાવતું માળખું સ્થિર રહી શકે.હરિયાણાના બરાડાના કારીગરોની ટીમે ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી દિવસ-રાત કામ કરીને આ પૂતળું તૈયાર કર્યું છે.આ વિશાળકાય રાવણના નિર્માણ પાછળ આશરે ₹38 લાખથી ₹45 લાખ સુધીનો ખર્ચ થયો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.તેમાં કાચો માલ,લોખંડનું માળખું,કપડાં,કારીગરોની મજૂરી અને પૂતળાને ઊભું કરવા માટે વિશાળ ક્રેનની વ્યવસ્થાનો ખર્ચ સામેલ છે.દહન માટે પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને ઇકો-ફ્રેન્ડલી ફટાકડાનો ઉપયોગ કરવાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી છે.
ભારતમાં ઊંચાં રાવણનાં પૂતળાંની વાત આવે ત્યારે રાજસ્થાનના કોટાનો દશેરા મેળો પણ જાણીતો છે.વર્ષ 2025માં કોટામાં આશરે 221.5થી 222 ફૂટ ઊંચું રાવણનું પૂતળું તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.તેનું વજન આશરે 13.5 ટન હતું અને નિર્માણ માટે અંબાલાના કારીગરોએ લગભગ ચાર મહિના સુધી કામ કર્યું હતું.આ પૂતળાના નિર્માણ માટે આશરે ₹44 લાખનો ખર્ચ થયો હોવાનું જણાવાયું હતું.આટલી ઊંચાઈ ધરાવતાં પૂતળાં તૈયાર કરતી વખતે અંદરના માળખાની મજબૂતી મહત્ત્વપૂર્ણ બને છે.પવનના દબાણનો સામનો કરી શકે તે માટે લોખંડની ફ્રેમ,વાંસના ટેકા અને મજબૂત દોરડાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.પૂતળાના બહારના ભાગને આકાર આપવા માટે કપડાં તથા અન્ય હળવી સામગ્રી વપરાય છે.દહન દરમિયાન દર્શકોને સુરક્ષિત અંતરે રાખવા અને અગ્નિ સુરક્ષાની વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પણ આયોજન કરવું જરૂરી બને છે.દિલ્હીના દ્વારકામાં તૈયાર થયેલું 221 ફૂટનું રાવણ આ વર્ષની દશેરા ઉજવણીનું વિશેષ આકર્ષણ બનવાની તૈયારીમાં છે.તેની વિશાળ ઊંચાઈ,લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ અને કારીગરોની લાંબી મહેનતને કારણે આ પૂતળું લોકોમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.
