નવી દિલ્હી : કોરોના ચેપથી ભારતીય પરિવારોના દેવાના બોજમાં વધારો થયો છે. આરબીઆઈના તાજેતરના આંકડા મુજબ ભારતીય નાગરિકો પરનું દેવું ચાલુ નાણાકીય વર્ષના બીજા ક્વાર્ટરમાં જીડીપીના 37.1 ટકા થઈ ગયું છે.તે જ સમયે,કુટુંબની બચત ઘટીને 10.4 ટકા થઈ ગઈ છે.આરબીઆઈએ જણાવ્યું હતું કે, રોગચાળાને કારણે લાખો લોકો બેરોજગાર થઈ ગયા છે,જ્યારે મોટી સંખ્યામાં લોકોના પગારમાં ઘટાડો થયો છે.આને કારણે લોકોએ વધુ લોન લેવી પડી છે અથવા તેઓ તેમની બચતથી આ ખર્ચો પૂરા કરી ચૂક્યા છે.મળતી માહિતી મુજબ,કુલ ઋણ બજારમાં કુટુંબનો હિસ્સો વાર્ષિક ધોરણે 1.30 ટકા વધીને 51.5 ટકા થયો છે.
ઘરેલું બચત દર ઘટ્યો
કોરોનાએ લોકોની બચતને પણ નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.દેશમાં ઘરેલું બચત દર નોંધપાત્ર રીતે નીચે આવી ગયો છે.દેશમાં કુટુંબ દીઠ બચત કરવાની ગતિ હવે ધીમી થઈ ગઈ છે.ઘરેલું બચત દર હવે પૂર્વ-કોવિડ સ્તર પર 10.4 ટકા પર આવી ગયો છે.નાણાકીય વર્ષ 2020-21 ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં તે 21 ટકા હતો, પરંતુ હવે બીજા ક્વાર્ટરમાં તે લગભગ અડધા એટલે કે 10.4 ટકા પર આવી ગયું છે.
આરબીઆઈના એક લેખમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2020-21 ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં કોવિડને કારણે લોકોની ઘરગથ્થુ બચત ઘણી વધી ગઈ હતી.ઘરની થાપણો અને ઉધારમાં પણ વધારો થયો હતો.જો કે,કરન્સી અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં તેની હોલ્ડિંગ્સ ઓછી થઈ હતી.આરબીઆઈના કહેવા પ્રમાણે વપરાશમાં વધારો થતાં લોકોની બચત ઓછી થઈ રહી છે. લોકો બેંકો અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ પાસેથી લોન લેતા હોવાથી પરિવારોમાં બચતમાં ઘટાડો થયો છે.
નાણાકીય સુરક્ષા માટે નાણાંની બચત
ઘરેલુ વપરાશમાં વધારો અને ખુલ્લા ખર્ચમાં વધારો થતાં બચત દર ઘટવા લાગ્યો છે.આરબીઆઈ કહે છે કે કોરોના સમયગાળા દરમિયાન સ્થાનિક બચત દરમાં વધારો થયો હોવા છતાં,તેનો અર્થ એ નથી કે લોકો તેમની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે બચત કરી રહ્યા છે.કોરોના સમયગાળા દરમિયાન,વધતી બેકારી અને આવકના અભાવને કારણે, લોકોની ખર્ચ કરવાની ક્ષમતા ઓછી થઈ છે.તેથી જ લોકો પાસે વધુ પૈસા બાકી છે.તેથી,સ્થાનિક બચત દરમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ખાનગીકરણ,સંપત્તિનું મુદ્રીકરણ,ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે લાંબા ગાળાના નાણાકીય ભંડોળ પર નવી પહેલ અને બેન્કિંગ સિસ્ટમમાં અટકેલા ઋણ (એનપીએ) ની સફાઇ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રને વેગ આપવા જેવા સુધારાના પગલાથી આરબીઆઈનો એક લેખ મધ્યમ ગાળાની વૃદ્ધિને વેગ આપશે.
