ગુજરાતમાં નવા શ્રમ કાયદાની જોગવાઈઓના વિરોધમાં રાજ્યની તમામ લેબર કોર્ટ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોર્ટના વકીલો અચોક્કસ મુદતની હડતાળ પર ઊતરી ગયા છે.વકીલોનો આક્ષેપ છે કે નવા લેબર કોડ હેઠળ મજૂર અદાલતોની સત્તાઓ મર્યાદિત કરીને મહત્ત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ સરકારી વહીવટી અધિકારીઓને સોંપવામાં આવી છે.આ ફેરફારથી કામદારોને ન્યાય મેળવવામાં મુશ્કેલી ઊભી થવાની આશંકા વ્યક્ત કરીને વકીલોએ વિરોધ નોંધાવ્યો છે.હડતાળના પ્રથમ દિવસે વકીલોએ દેખાવો, ધરણાં અને સૂત્રોચ્ચાર કરીને પોતાની માગણીઓ રજૂ કરી હતી.
કેન્દ્ર સરકારે 21 નવેમ્બર, 2025થી દેશભરમાં ચાર નવા શ્રમ કોડ લાગુ કર્યા હતા.તેમાં વેતન સંહિતા,સામાજિક સુરક્ષા સંહિતા,ઔદ્યોગિક સંબંધ સંહિતા અને વ્યવસાયિક સલામતી, આરોગ્ય તથા કાર્યસ્થળની પરિસ્થિતિઓને લગતી સંહિતાનો સમાવેશ થાય છે.સરકારનો હેતુ વિવિધ શ્રમ કાયદાઓને એકસાથે લાવી કાયદાકીય માળખું સરળ બનાવવાનો છે પરંતુ ગુજરાતમાં તેની કેટલીક જોગવાઈઓ સામે લેબર અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોર્ટના વકીલોએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે.વકીલોના જણાવ્યા અનુસાર, અગાઉ વિવિધ શ્રમ કાયદા હેઠળ કામદારો અને નોકરીદાતાઓ વચ્ચે ઊભા થતા વિવાદોનો નિકાલ કરવામાં મજૂર અદાલતોની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હતી.નવા કાયદા હેઠળ કેટલીક સત્તાઓ વહીવટી અધિકારીઓને સોંપવામાં આવતાં ન્યાયિક પ્રક્રિયા અને વહીવટી કાર્યવાહી વચ્ચેની સીમા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.વકીલો માને છે કે મજૂરોના હક,વેતન,નોકરીની શરતો અને ઔદ્યોગિક વિવાદો જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓનો નિર્ણય લેવા માટે ન્યાયિક અનુભવ અને સ્વતંત્ર પ્રક્રિયા જરૂરી છે.
વકીલોએ શ્રમ વિભાગમાં ખાલી પડેલી જગ્યાઓનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો છે.તેમના કહેવા મુજબ, વિભાગમાં પૂરતા અધિકારીઓ ન હોવાથી હાલના અધિકારીઓને એકથી વધુ સ્થળનો હવાલો સંભાળવો પડે છે.આવા સંજોગોમાં વધારાની જવાબદારીઓ સોંપવાથી કામનું ભારણ વધી શકે છે અને કેસોના નિકાલમાં વિલંબ થવાની શક્યતા છે.વહીવટી કામગીરી સંભાળતા અધિકારીઓ પાસે ન્યાયિક કેસોની સુનાવણી માટે જરૂરી અનુભવ અને માળખું પૂરતું છે કે નહીં, તે અંગે પણ વકીલોએ સવાલો કર્યા છે.હડતાળની સીધી અસર લેબર કોર્ટ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કોર્ટમાં ચાલી રહેલા કેસોની સુનાવણી પર પડી શકે છે.ખાસ કરીને રોજમદારો, ઔદ્યોગિક કામદારો અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના કર્મચારીઓના વેતન,નોકરીમાંથી દૂર કરવા,સેવા સંબંધિત વિવાદો તથા અન્ય શ્રમ અધિકારોને લગતા કેસો પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે.આવા કેસોમાં ન્યાય મેળવવામાં વિલંબ થાય તો કામદારો અને તેમના પરિવારો પર આર્થિક દબાણ વધી શકે છે.વકીલોની મુખ્ય માગણી નવા લેબર કોડની વિવાદાસ્પદ જોગવાઈઓની સમીક્ષા કરીને મજૂર અદાલતોની સત્તાઓ અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાની ભૂમિકા સ્પષ્ટ કરવાની છે.રાજ્યભરમાં એકસાથે શરૂ થયેલી આ હડતાળને કારણે શ્રમ વિવાદોના નિકાલની વ્યવસ્થા સામે પડકાર ઊભો થયો છે.હવે સરકાર અને સંબંધિત સત્તાધીશો વકીલોની માગણીઓ અંગે શું વલણ અપનાવે છે તેના પર કામદારોના કેસોની આગળની કામગીરીનો આધાર રહેશે.
