વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક-રાજકીય અનિશ્ચિતતા અને વેપાર સંબંધિત પડકારો વચ્ચે ભારતના મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસ ક્ષેત્રે જુલાઈમાં મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું છે.સરકારી વેપારના આંકડા મુજબ જુલાઈ 2026માં દેશની માલ નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે 19.63 ટકા વધીને $44.24 અબજ થઈ હતી.આ જુલાઈ મહિનાનો અત્યાર સુધીનો ઊંચો સ્તર છે.નિકાસમાં મુખ્ય યોગદાન એન્જિનિયરિંગ ગુડ્સ,ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ જેવા ક્ષેત્રોનું રહ્યું છે.ઇલેક્ટ્રોનિક્સની નિકાસમાં ખાસ મજબૂતી જોવા મળી હતી જ્યારે એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનોની વિદેશી માંગ પણ નિકાસ વૃદ્ધિ માટે મહત્વપૂર્ણ રહી હતી.
આયાતની ગતિ વધુ રહી
નિકાસમાં રેકોર્ડ વૃદ્ધિ છતાં ભારતના વેપાર સંતુલન પર દબાણ યથાવત્ રહ્યું છે.જુલાઈમાં મર્ચેન્ડાઇઝ આયાત $76.22 અબજ રહી હતી,જે જૂનના $70.84 અબજ કરતાં નોંધપાત્ર વધારે છે.પરિણામે જુલાઈની મર્ચેન્ડાઇઝ ટ્રેડ ડેફિસિટ વધીને $31.98 અબજ થઈ હતી.જૂન 2026માં આ ખાધ $30.43 અબજ હતી, જ્યારે જુલાઈ 2025માં તે $27.88 અબજ રહી હતી.જુલાઈની ખાધ છેલ્લા છ મહિનામાં સૌથી ઊંચા સ્તરે પહોંચી હતી.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સોનાની આયાતમાં વધારો
આયાત વધવામાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સોનું અને ઊર્જા સંબંધિત ખરીદીનો ફાળો રહ્યો હતો.જુલાઈમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સની આયાત વાર્ષિક ધોરણે 44 ટકાથી વધુ વધીને $14.37 અબજ થઈ હતી.સોનાની આયાત પણ લગભગ 5 ટકા વધીને $4.16 અબજ થઈ હતી.બીજી તરફ જુલાઈમાં ક્રૂડ ઓઇલની આયાતનું મૂલ્ય $18.31 અબજ રહ્યું હતું.વૈશ્વિક ક્રૂડ ભાવ અને પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિને કારણે ઊર્જા આયાતનું બિલ પણ વેપાર સંતુલન માટે મહત્વનું પરિબળ બન્યું છે.
અમેરિકા હજુ પણ સૌથી મોટું નિકાસ બજાર
અમેરિકા જુલાઈ દરમિયાન પણ ભારતીય માલ માટેનું સૌથી મોટું નિકાસ બજાર રહ્યું હતું.એપ્રિલથી જુલાઈ 2026 દરમિયાન અમેરિકામાં ભારતની મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસ લગભગ $33.49 અબજ રહી હતી.પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની વચ્ચે પણ આ ક્ષેત્રમાં ભારતની જુલાઈની નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે 8.6 ટકા વધીને લગભગ $5.7 અબજ થઈ હતી.આ દર્શાવે છે કે પ્રાદેશિક તણાવ છતાં કેટલાક મુખ્ય બજારોમાં ભારતીય ઉત્પાદનોની માંગ ટકી રહી છે.
ચાર મહિનામાં નિકાસ $173.78 અબજ
નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના પ્રથમ ચાર મહિના એટલે કે એપ્રિલથી જુલાઈ દરમિયાન ભારતની મર્ચેન્ડાઇઝ નિકાસ 17.04 ટકા વધીને $173.78 અબજ થઈ છે.જુલાઈમાં મજબૂત વૃદ્ધિથી સમગ્ર નાણાકીય વર્ષના પ્રારંભિક ચાર મહિનાના નિકાસ આંકડાને પણ વેગ મળ્યો છે.આ સમયગાળા દરમિયાન ઇલેક્ટ્રોનિક્સ,એન્જિનિયરિંગ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો સહિતના કેટલાક મહત્વના ક્ષેત્રોએ નિકાસ વૃદ્ધિને ટેકો આપ્યો છે.
નિકાસ વધ્યા છતાં વેપાર ખાધ પડકાર
જુલાઈના આંકડા ભારતના વિદેશ વેપારની બે અલગ તસવીરો રજૂ કરે છે.એક તરફ $44.24 અબજની રેકોર્ડ માલ નિકાસ અર્થતંત્રના નિકાસ ક્ષેત્રની મજબૂતી દર્શાવે છે તો બીજી તરફ $31.98 અબજની વેપાર ખાધ દર્શાવે છે કે આયાતની ગતિ હજુ પણ ઝડપી છે.વિશેષ કરીને ઊર્જા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સોનાની આયાતમાં વધારો થતાં આગામી મહિનાઓમાં વેપાર સંતુલન પર નજર રહેશે.સાથે જ પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિથી આંતરરાષ્ટ્રીય પરિવહન ખર્ચ અને સપ્લાય ચેઇન પર પડતી અસર પણ ભારતીય નિકાસકારો માટે મહત્વનો મુદ્દો બની રહી છે.
