શેરબજારમાં ૨૦૦૮ની મંદી જેવું પુનરાવર્તન થશે? માર્ચ મહિનાના બોટમથી નિફ્ટી- સેન્સેક્સ લગભગ ૩૬ ટકા રિકવર થયા છે અને ટોચથી ૧૬ ટકા ડાઉન છે. આમ છતાં બજારમાં હજી સુધારાનો વિશ્વાસ નથી. લોકોમાં હજી એવો ગભરાટ છે કે સેકન્ડ રાઉન્ડની મંદી આવવાની બાકી છે.અત્યાર સુધી આવેલો સુધારો મંદીમાં તેજીનું એટલે કે ઘટાડાનો પ્રત્યાઘાત છે. વૈશ્વિક સ્તરે કોરોનાના કેસ વધી રહ્યા છે અને હજી વેક્સિન ક્યારે બજારમાં આવશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા છવાયેલી છે. આને કારણે શેરબજારમાં મે અને જૂનમાં ખાસ્સી રિકવરી આવી હોવા છતાં રિટેલ ઇન્વેસ્ટર્સની ગેરહાજરી છે અને મુખ્ય શેરોમાં ડિલિવરી આધારીત કામકાજ નીચા રહ્યા છે.
બ્રોકરેજ હાઉસીસ પણ જણાવે છે કે,બીટા સ્ટોકમાં જેમાં ૧૦૦ ટકા માર્જીન છે, એવા સટ્ટાકિય શેરોમાં વધુ કામકાજ જોવાય છે.મિડ અને સ્મોલ કેપ શેરોમાં પણ ફંડ આધારીત ટેકો વધુ રહ્યો છે. ૨૦૦૮માં પણ જાન્યુઆરીમાં બજાર તૂટ્યા પછી જુલાઈ- ઓગસ્ટ સુધી નીચા મથાળેથી રિકવર થયા બાદ ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં ફરીથી ગબડ્યું હતું અને બમણા વેગથી તૂટ્યું હતું.
આ વર્ષે માર્ચ-એપ્રિલમાં તૂટ્યા પછી બજારમાં રિકવરી શરૂ થઈ છે જે હજી જળવાઈ છે.પરંતુ જાણકારો હવે પછી બજાર આગળ વધશે તે અંગં શંકા સેવે છે. આ માટે બે કારણ મુખ્ય આગળ ધરે છે જેમાં પહેલું અમેરિકામાં આવી રહેલી રાષ્ટ્રપ્રમુખની ચૂંટણી અને બીજુ જીયો-પોલિટીકલ સ્થિતિ તેમજ કોરોનાને કારણે વૈશ્વિક આર્થિક ગ્રોથ ૧૯૬૦ પછીના સૌથી નીચલા સ્તરે ગબડવો.પરંતુ આની સામે એવા પણ રિપોર્ટ રહ્યા છે કે આ બે મોટા કારણો છતાં ૨૦૦૮ કરતાં વિવિધ સેન્ટ્રલ બેન્કોએ સમય બગાડ્યા વગર જે ઝડપથી પ્રવાહિતા પૂરી પાડી છે તેને કારણે સ્થિતિને વણસતી અટકાવી છે. જેથી કોરોનાની સ્થિતિ હળવી થતાં જ ઓધૌગિક પ્રવૃત્તિને વેગ મળશે. અમેરિકાના પ્રમુખની ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પ હારશે તો ટ્રેડ વોરની સ્થિતિ હળવી થતાં તેની વૈશ્વિક સ્તરે પોઝિટીવ અસર જોવાશે. આને કારણે ૨૦૦૮માં સેકન્ડ આંચકો જેટલો મોટો હતો તેટલો આ વર્ષે જોવા મળે તેવી સંભાવના ઓછી છે.
૨૦૦૮માં FPIનું વેઇટેજ વધુ હતું. તેની સામે કેટલાક વર્ષથી બજારમાં તેઓનું પ્રભુત્વ ઘટ્યું છે. આને કારણે શેરોમાં વેચવાલી આવે છે તો પણ તે લાંબી ચાલતી નથી. ગયા વર્ષે FPIએ જંગી વેચવાલી કરી હોવા છતાં જાન્યુઆરી ૨૦૨૦માં સેન્સેક્સ-નિફ્ટીએ નવી ટોચ બનાવી હતી એમ જણાવીને SK ફાઇનાન્સિયલના રિસર્ચ એનાલિસ્ટ હિતેશ મહેતાનું કહેવું હતું કે સ્થાનિક ફંડોની તાકાત ૧૨ વર્ષમાં અનેક ગણી વધી છે. હવે તેઓ ઊભા રહે તો મંદી મર્યાદીત દોડ પછી અટકે છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં મ્યુ. ફંડોએ અનેક કટોકટી જોઈ છે અને તેઓ વધુ પરિપકવ અને સાવચેત બન્યા છે. SIPથી મિડ અને સ્મોલ કેપ ફંડોમાં છેલ્લા ચાર વર્ષથી ~૪ લાખનું રોકાણ પોર્ટફોલિયો ધરાવતાં સામાન્ય ઇન્વેસ્ટર્સનું રિટર્ન ઘટીને ૪ ટકા થઈ ગયું હતું તે પાછું વધીને હાલ ૮ ટકાએ પહોંચ્યું છે. આમ ત્રણ મહિનામાં ફરીથી તળિયેથી બમણું થયું છે એમ જણાવીને ગ્રોવેલ્યૂ ગ્લોબલ એડવાઇઝર્સના હેડ રક્ષિત મણીયારનું કહેવું હતું.
